De term netcongestie is niet meer alleen iets van beleidsmakers en netbeheerders: we horen het steeds vaker bij gesprekken in de wijk.
Vanuit mijn rol bij +anderen spreek ik regelmatig bewoners die zich zorgen maken: in het nieuws gaat het vaak over netcongestie, maar wat betekent dat nou precies? Waar komt stroomuitval vandaan? Kunnen nieuwe woningen nog wel worden aangesloten? Wat kunnen we doen om de kosten laag te houden ondanks de stijgende energieprijzen? En wat betekent dit voor de ambities om van het gas af te gaan?
Beter een ingewikkeld gesprek dan geen gesprek
Netcongestie zorgt ervoor dat projecten vertragen, oplossingen veranderen en onzekerheden toenemen. Dat maakt het gesprek ingewikkelder. Toch is juist dan het gesprek met bewoners, ondernemers en partners cruciaal. In projecten waarin wij gemeenten begeleiden bij participatie in de energietransitie zien we dat drie dingen dan belangrijk worden:
- Wees open over onzekerheid
In onzekere tijden ligt onduidelijkheid op de loer. Het is belangrijk om eerlijk en open hierover te zijn. Dat de gemeente niet alle oplossingen heeft en wij ook te maken hebben met onzekerheden, maakt ons niet dom, maar menselijk. Transparantie voorkomt een informatievacuüm waarin onzekerheid en wantrouwen groeien.
- Focus op wat er wel kan
In de ambitie om in 2050 aardgasvrij te zijn gaat het vaak over het besparen van energie. Dat betekent niet alleen gas, maar ook stroom. Door nog meer in te zetten op informatie over stroomgebruik buiten de piekmomenten, tips om energie te besparen en uit te leggen hoe zonnepanelen kunnen bijdragen aan het opvangen van de energiepiek zorgen we voor een duidelijk handelingsperspectief. Een duidelijk verhaal over wat netcongestie betekent voor inwoners, ondernemers en bedrijven helpt. Denk bijvoorbeeld aan het organiseren van een webinar voor ondernemers. Door te kiezen voor gerichte informatie per doelgroep voelt men zich gehoord én maken we bewoners onderdeel van de oplossing. Gedragsverandering wordt een nog belangrijker onderwerp van gesprek.
- Transities vragen om flexibiliteit
Grote transities verlopen niet van A naar B. Die vragen om een lange adem en flexibiliteit. Dat maakt het werken aan transities ook spannend en innovatief. Door netcongestie te beschouwen als onderdeel van het grote geheel, zul je zien dat ook dit weer nieuwe inzichten en oplossingen kan opleveren.
Juist wanneer plannen veranderen en onzekerheid toeneemt, wordt het gesprek met bewoners en partners belangrijker. Niet om alle antwoorden al te hebben, maar om samen te blijven zoeken naar oplossingen. Bij +anderen helpen we gemeenten om dat gesprek te organiseren en te begeleiden, juist wanneer de opgave complexer wordt en er nog niet overal duidelijke antwoorden zijn. Want de energietransitie wordt uiteindelijk niet alleen bepaald door extra kabels en transformatoren, maar vooral door hoe we samenwerken.
